hMarket/docs/database-setup.md

# 🗄️ Veritabanı Kurulum Talimatları

## MariaDB Kurulumu

### Windows için MariaDB Kurulumu

1. **MariaDB İndirme**
   - [MariaDB resmi sitesinden](https://mariadb.org/download/) Windows sürümünü indirin
   - MSI installer'ı çalıştırın

2. **Kurulum Adımları**
   ```
   - "Custom" kurulum seçin
   - Root şifresini belirleyin (güvenli bir şifre seçin)
   - Port: 3306 (varsayılan)
   - Character Set: UTF8
   ```

3. **Servis Kontrolü**
   ```bash
   # Servisin çalışıp çalışmadığını kontrol edin
   net start MariaDB
   ```

### MariaDB Veritabanı Oluşturma

1. **MariaDB'ye Bağlanma**
   ```bash
   mysql -u root -p
   ```

2. **Veritabanı Oluşturma**
   ```sql
   -- HMarket veritabanını oluştur
   CREATE DATABASE hmarket CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;
   
   -- Uygulama için kullanıcı oluştur
   CREATE USER 'hmarket_user'@'localhost' IDENTIFIED BY 'güvenli_şifre_buraya';
   
   -- Kullanıcıya yetki ver
   GRANT ALL PRIVILEGES ON hmarket.* TO 'hmarket_user'@'localhost';
   
   -- Yetkileri yenile
   FLUSH PRIVILEGES;
   
   -- Çıkış
   EXIT;
   ```

## Backend Kurulumu

### 1. Bağımlılıkları Yükle
```bash
cd backend
npm install
```

### 2. Environment Dosyasını Ayarla
```bash
# .env.example dosyasını .env olarak kopyala
copy .env.example .env

# .env dosyasını düzenle ve veritabanı bilgilerini gir
```

### 3. .env Dosyası Örnek Konfigürasyonu
```env
# Veritabanı bağlantısı
DATABASE_URL="mysql://hmarket_user:güvenli_şifre_buraya@localhost:3306/hmarket"

# JWT ayarları
JWT_SECRET=super-gizli-jwt-anahtari-buraya-yazin
JWT_EXPIRES_IN=7d

# Sunucu ayarları
PORT=3001
NODE_ENV=development
CORS_ORIGIN=http://localhost:3000
```

### 4. Prisma Kurulumu ve Veritabanı Migrasyonu
```bash
# Prisma client'ı oluştur
npm run db:generate

# Veritabanı şemasını uygula
npm run db:push

# Başlangıç verilerini yükle
npm run db:seed
```

### 5. Sunucuyu Başlat
```bash
# Geliştirme modu
npm run dev

# Üretim modu
npm start
```

## Veritabanı Şeması Açıklaması

### Ana Tablolar

#### 1. **users** - Kullanıcılar
- Kullanıcı bilgileri, kimlik doğrulama
- Admin yetkileri
- Profil bilgileri

#### 2. **shopping_lists** - Alışveriş Listeleri
- Liste bilgileri (isim, açıklama, renk)
- Sahiplik bilgisi
- Aktiflik durumu

#### 3. **list_members** - Liste Üyeleri
- Çoklu kullanıcı desteği
- Rol tabanlı yetkilendirme (admin, member, viewer)
- Katılım tarihi

#### 4. **products** - Ürünler
- Ürün bilgileri (isim, barkod, kategori)
- Marka bilgisi
- Resim desteği

#### 5. **list_items** - Liste Öğeleri
- Listedeki ürünler
- Miktar, birim, fiyat bilgileri
- Satın alma durumu
- Öncelik seviyeleri

#### 6. **categories** - Kategoriler
- Ürün kategorileri
- Icon ve renk desteği
- Sıralama

#### 7. **price_history** - Fiyat Geçmişi
- Ürün fiyat takibi
- Mağaza ve konum bilgisi
- Zaman serisi verileri

#### 8. **notifications** - Bildirimler
- Push notification desteği
- Bildirim türleri
- Okunma durumu

#### 9. **activities** - Aktivite Logu
- Gerçek zamanlı güncellemeler için
- Kullanıcı aktiviteleri
- JSON veri desteği

### İlişkiler

```
User (1) -----> (N) ShoppingList (sahiplik)
User (N) <----> (N) ShoppingList (üyelik - ListMember tablosu üzerinden)
ShoppingList (1) -----> (N) ListItem
Product (1) -----> (N) ListItem
Product (1) -----> (N) PriceHistory
Category (1) -----> (N) Product
User (1) -----> (N) Notification
User (1) -----> (N) Activity
ShoppingList (1) -----> (N) Activity
```

## Performans Optimizasyonları

### İndeksler
Prisma otomatik olarak aşağıdaki indeksleri oluşturur:
- Primary key'ler
- Unique constraint'ler
- Foreign key'ler

### Ek Optimizasyonlar
```sql
-- Sık kullanılan sorgular için ek indeksler
CREATE INDEX idx_list_items_list_purchased ON list_items(listId, isPurchased);
CREATE INDEX idx_activities_list_created ON activities(listId, createdAt);
CREATE INDEX idx_price_history_product_created ON price_history(productId, createdAt);
```

## Yedekleme

### Otomatik Yedekleme Script'i
```bash
# Günlük yedekleme
mysqldump -u hmarket_user -p hmarket > backup_$(date +%Y%m%d).sql

# Haftalık tam yedekleme
mysqldump -u hmarket_user -p --all-databases > full_backup_$(date +%Y%m%d).sql
```

## Sorun Giderme

### Yaygın Hatalar

1. **Bağlantı Hatası**
   ```
   Error: P1001: Can't reach database server
   ```
   - MariaDB servisinin çalıştığını kontrol edin
   - Bağlantı bilgilerini doğrulayın

2. **Yetki Hatası**
   ```
   Error: Access denied for user
   ```
   - Kullanıcı yetkilerini kontrol edin
   - Şifrenin doğru olduğundan emin olun

3. **Şema Hatası**
   ```
   Error: Table doesn't exist
   ```
   - `npm run db:push` komutunu çalıştırın
   - Veritabanının doğru oluşturulduğunu kontrol edin

### Log Kontrolü
```bash
# MariaDB loglarını kontrol et
tail -f /var/log/mysql/error.log

# Uygulama loglarını kontrol et
npm run dev
```